Tuleytula Mütercimleri

İber yarımadasının kalbinde, Tagus'un kayalık bir kıvrımında bir şehir olan Tuleytula, 1085'te Hristiyan yönetimine geçmeden önce, Arapça kütüphaneler bakımından zengin bir Müslüman Endülüs merkeziydi; ve on ikinci yüzyıl boyunca, Arap-İslâm dünyasının ilmî ve felsefî mirasının Latinceye çevrilip Avrupa'nın geri kalanına taşındığı kapıların en önemlisi oldu. Şehrin kütüphane ve çalışma odalarında üç dinin âlimleri, Yahudi, Hristiyan ve Müslüman, çeviri emeğinde birlikte çalıştı: Arapça bilen biri bir kitabı okuyup ortak Roman diline çevirir, bir başkası da onu Latinceye geçirirdi; öyle ki Arap ilim ve felsefesinin büyük eserleri, astronomi, matematik, tıp, optik ve gerisi, Müslümanların koruyup genişlettiği ve şerh ettiği Yunan filozoflarının kitaplarıyla birlikte, Latin dünyasına ulaştırıldı. Tuleytula ve birkaç başka kanal aracılığıyla Hârizmî'nin ve cebrin, tıpta İbn Sînâ'nın, Aristoteles üzerine İbn Rüşd'ün ve daha nicelerinin eserleri Avrupa'nın okullarına ve yeni üniversitelerine girdi ve onun kendi fikrî uyanışını harekete geçirmeye yardım etti. Bu sahne, Tuleytula'da çeviri işini tasvir eder: el yazmaları başında farklı kıyafet ve dinden âlimler, okunup çevrilen bir Arapça kitap, masalarda astronomik tablolar, bir usturlap ve ilimlerin risaleleri. Projenin ahlakına uygun olarak figürler kimliksiz ve uzaktadır.