Karatay Medresesi

Orta Anadolu'da Selçuklu Rum Sultanlığı'nın başkenti olan Konya'daki Karatay Medresesi, Selçuklu sultanlarına vezir olarak hizmet etmiş güçlü ve dindar bir devlet adamı olan Celâleddin Karatay tarafından yaklaşık 1251-1252'de yaptırıldı. Kapalı ve kubbeli tipte bir din ilmi medresesidir; merkezî bir salonun çevresinde öğrencileri için odalar ve hücreler bulunur; ama her şeyden çok o salonun göz kamaştırıcı çinileriyle ünlüdür. Büyük kubbe ve kasnağı, baştan başa turkuaz, koyu mavi ve siyah sırlı çinilerle kaplıdır; girift geometrik ve yıldız desenlerinde işlenmiş; Allah'ın, Peygamber'in ve râşid halifelerin adlarını ve Kur'ân âyetlerini taşıyan köşeli kûfî yazı kuşaklarıyla; kubbenin tepesinde birbirine geçen bir yıldız deseni gökler gibi döner görünür ve altına yerleştirilmiş küçük bir havuz, durgun suda gök yansımışçasına, onun aksini yakalayıp ikiye katlar. Anadolu Selçuklu sanatının en yüce başarıları arasında sayılır; yapının kendisinin, yaratılışın düzeni ve güzelliği üzerine bir tefekküre dönüştüğü bir mimari. Medrese din ilimleri öğrencilerini yetiştirdi ve kurucusu içine gömüldü. Bugün bir Selçuklu çini sanatı müzesi olarak ayaktadır. Salonun içinde mavi ve turkuaz geometrik kubbe, ortadaki havuz ve oturan öğrencilerin üzerine yükselir. Dış giriş taçkapısı bu görünümde yoktur. Geometrik çini desenleri ve kubbenin yansıması görünür. Yapıda tarihî yazı kuşakları vardır; üretilen işaretler bunların metnini doğrulamaz.