Nekbe

1948 yılı, Filistinlilerce Nekbe, yani Felaket olarak anılır. Filistin üzerindeki İngiliz Mandası'nın sona erişine ve İsrail Devleti'nin kuruluşuna eşlik eden savaşta, yedi yüz binden fazla Filistinli Arap, yani toprağın Arap nüfusunun yaklaşık yarısı, evlerinden çıkarıldı ya da kaçtı ve izleyen aylarda dört yüzden fazla Arap köyünün halkı boşaltıldı, çoğu da yıkıldı. Kökünden sökülenler, Batı Şeria ve Gazze'de ve çevredeki Arap ülkelerinde mülteci oldu; oralarda birçoğu ve torunları bugüne dek kamplarda kalmayı sürdürüyor. Aileler taşıyabildiklerini alıp gitti ve çatışma geçince birkaç gün ya da hafta içinde döneceklerini umarak, çoğu evlerini kilitleyip anahtarlarını sakladı; o büyük demir ev anahtarı, Filistinli mültecilerin ve yeni devletin tanımadığı dönüş hakkının kalıcı simgesi oldu. Filistinliler için ve bütün Arap ve daha geniş Müslüman dünyada Nekbe, kurucu bir felaket, yurdun kaybı ve bir halkın darmadağın edilişi olarak yad edilir ve modern çağın en uzun ve en acı, çözülmemiş ihtilaflarından birinin kalbinde durur. Bu sahne, o yılın insanî ardını tasvir eder: boşaltılmış bir Filistin tepe köyü, açık bırakılmış kapıları, saklanan bir anahtar ve sürgünün çadırlarına doğru yürüyen bir mülteci yolu; onu yaşayanlar için olduğu felaket olarak, ağırbaşlı bir biçimde.