Karatavuklar Ovası

On dördüncü yüzyılın sonlarına gelindiğinde, kuzeybatı Anadolu'da küçük bir serhat beyliği olarak doğan Osmanlılar Avrupa'ya geçmiş, Bizans İmparatorluğu ile Sırp ve Bulgar krallıklarının bölünüp gerilediği bir sırada, kıtanın güneydoğu köşesindeki Balkanlar'da nüfuzlarını hızla genişletiyordu. 1389'da, Balkanlar'ın kalbinde, Karatavuklar Ovası diye anılan Kosova ovasında, Osmanlı sultanı I. Murad'ın (Murad Hüdâvendigâr) ordusu, Sırp prensi Lazar'ın önderlik ettiği büyük bir Balkan Hristiyan beyleri koalisyonuyla karşı karşıya geldi. Âşıkpaşazâde ile Neşrî'nin Osmanlı vakayinâmeleri seferi ve savaş gününü kaydeder; sonraki Osmanlı tarihleri de bunlara dayanır. Çetin geçen savaşta iki taraf da ağır kayıplar verdi; en meşhur rivayete göre, Murad'a meydanda yahut savaşın hemen ardından sokulan bir Sırp tarafından vurularak, Osmanlı sultanı Murad'ın kendisi (rahimehullah) şehit düştü; Sırp prensi Lazar ise esir alınıp idam edildi. Murad'ın oğlu, sonradan Yıldırım diye anılacak Bayezid, meydanda kumandayı aldı, zaferi ve tahtı güvenceye aldı ve Osmanlı ilerleyişi sürdü. Hristiyan koalisyonu kırıldı; Sırp gücü bir süre haraçgüzar olarak yaşasa da, sonraki yüzyıl boyunca güneydoğu Avrupa'yı, en sonunda Tuna boylarına ve ötesine uzanacak uzun Osmanlı hâkimiyetine açan yol aralandı. Kosova Savaşı, bütün bölgenin tarihindeki en kaderî ve en çok hatırlanan olaylardan biri oldu; Türklerin olduğu kadar Balkan halklarının da hafızasına ve efsanesine derinden işlenmiş, milletlerin mukadderatını belirlediği kabul edilen bir gün. Bu sahne savaşın sabahını gösterir: önde, zırhlı kumandanlarının ardında saf tutmuş yeşil sancaklı Osmanlı süvarileri ve karşıda, sisli ovaya uzun bir hat hâlinde dizilmiş Hristiyan koalisyonu. Projenin ahlakına uygun olarak her figür kimliksiz ve uzaktadır, sultan yalnızca bağlamla sezdirilir, sureti hiç verilmez ve çarpışmanın kendisi tasvir edilmez.