Hac Kervanı

Asırlarca, gücü yeten her Müslümana farz olan Mekke'ye hac, Arabistan çöllerinden büyük, örgütlü kervanlarla yapıldı ve bu kervanların güvenli geçişi, Müslüman hükümdarın birinci vazifesi ve gururlu bir iddiası sayıldı. Osmanlı çağında, yaklaşık 1700'de, bu hac konvoylarının en büyük ikisi her yıl Şam'dan ve Kahire'den yola çıkar, imparatorluğun her yanından ve ötesinden hacıları toplardı; binlerce insan develeri, yükleri, suyu ve azığıyla, devletin inşa edip koruduğu kuyular, sarnıçlar ve tahkimli konak yerleriyle işaretlenmiş hac yolu, Derb-i Hac boyunca tek bir kocaman kafilede birlikte ilerler, çölün çetinliklerine ve baskın tehlikesine karşı silahlı bir muhafızla korunurdu. Her kervanın tören kalbinde, hükümdarın haccı himaye ve himmetinin nişanı olarak gönderdiği, bir devenin üstünde yükseğe taşınan, boş, zengin işlemeli bir tahtırevan olan mahmil seyahat ederdi. Yolculuk uzun ve çetindi ve onu donatmak ve savunmak, kuyuları ve yolu tutmak, bir hükümdarın imana sunabileceği en yüksek hizmetlerdendi. Bu sahne, yaklaşık 1700'de çöl yolunda bir hac kervanını tasvir eder: açık çölü geçen uzun deve katarı, kalbinde sallanan örtülü mahmil, çevresindeki su tulumları ve muhafız, Hicaz'a doğru uzanan hac yolu. Projenin ahlakına uygun olarak hacılar kimliksiz ve uzaktadır.