Geçmiş Peygamberler

Sebe Melikesi ve Me'rib Seddi

Belkıs'ın krallığı, seddin yıkılmasından önce Sebe'nin bahçeleri (Neml 27, Sebe 34/15-17)

Sebe melikesi Belkıs'ın zamanı, Süleyman (a.s.) ile çağdaş

Sebe Melikesi ve Me'rib Seddi için hayalî 360° canlandırmaEğitici tarihî canlandırma

Nerede

Me'rib, eski Sebe, Yemen

15.4267, 45.3225 · OpenStreetMap'te görüntüle

Arka plan

Kur'an, Sebe melikesini ve Sebe krallığını iki temel pasajda kaydeder: Neml sûresi (27/20-44) ve Sebe sûresi (34/15-21). Neml'in anlatısı, peygamber Süleyman b. Dâvûd'un (a.s.) sarayında toplanmış kuşları teftiş edip hüdhüdü bulamamasıyla başlar; hüdhüd, güneye yaptığı bir yolculuktan Süleyman'ın (a.s.) bilmediği bir krallığın haberiyle döner: 'her şey verilmiş' ve büyük bir tahta sahip bir melikenin yönettiği, halkı Allah'a değil güneşe secde eden bir krallık (Neml 27/23-24). Süleyman (a.s.) hüdhüdü bir mektupla geri gönderir; melike onu danışmanlarına okur; Süleyman'ı (a.s.) bir hediyeyle sınar, o ise reddeder, sonra melike kendisi onun sarayına gelir. Gelişinde, Süleyman'ın (a.s.) Allah'ın verdiği güçle Sebe'den getirttiği kendi tahtı kendisine gösterilir; salonun cilalı cam zeminine girmeye davet edilir, onu su sanıp eteklerini kaldırır (Neml 27/44); teslim olur ve imanı kabul eder: kālet rabbi innî zalemtü nefsî ve-eslemtü mea Süleymâne lillâhi rabbi'l-âlemîn ('Rabbim, ben nefsime zulmettim; Süleyman ile birlikte âlemlerin Rabbi Allah'a teslim oldum'). Sebe sûresi (34/15-17) krallığı ihtişamı içinde tasvir eder: 'Sağda ve solda iki bahçe'; nimete şükretme uyarısı; isyan ve bahçeleri ve krallığı harap eden seddin yıkılışı (seylü'l-arim, büyük seddin seli). Me'rib seddinin arkeolojik gerçekliği iyi belgelenmiştir: Me'rib'de vadinin karşısına kurulmuş, mevsimlik selleri tutup suyu sulama kanallarıyla iki yandaki bahçelere dağıtarak Sebe krallığını mümkün kılan, milâttan önce birinci binyılın başında kurulmuş hatırı sayılır bir Güney Arabistan mühendislik eseri; sed defalarca yeniden inşa edildi ve bin yılı aşkın süre, milâttan sonra 6. yüzyıldaki, bölgeyi kalıcı yerleşime elverişsiz kılan, son büyük gedik açılana dek ayakta kaldı. Tarihlendirme bir çapayla verilir (Belkıs'ın zamanı; Sünnî kısas geleneğinde Süleyman (a.s.) ile çağdaş); melikenin saltanatı akademik kanaatte geleneksel olarak milâttan önce 10. yüzyıla konur. Bu sahne, Sebe krallığını ihtişamı içinde tasvir eder, yeşil bahçeler, granit sed, kraliyet sarayı, hüdhüdün göreve gittiği vakitte, melikenin Süleyman'a (a.s.) yolculuğundan önce.

Ne görüyorsun

Güney Arabistan yaylalarının kıyısında yeşil bir vaha; şehrin arkasındaki vadinin karşısında Me'rib'in büyük granit seddi görünür. Vadinin iki yanındaki Sebe'nin iki büyük bahçesi (Sebe 34/15) en gözde hâlindedir: setten gelen kanallarla sulanan yeşil meyve bahçeleri ve teraslar.

Şehrin merkezinde, melike Belkıs'ın kraliyet sarayı, Güney Arabistan üslubunda kabartma panellerle bezeli büyük bir kireçtaşı salon. Taht, kurucu konudur: kakma altın ve fildişinden büyük bir taht; Süleyman (a.s.), vakti gelince Allah'ın kendisine verdiği güçle onu kendi sarayına getirtecekti (Neml 27/38-42).

Me'rib seddi, Sebe krallığını mümkün kılan büyük mühendislik eseridir, vadinin karşısına granitten inşa edilmiş, savaklar ve sulama kanalları olan bir su kontrol yapısı. Seddin yıkılışı (Sebe 34/16), seylü'l-arim, Allah'ın nimetine şükürden yüz çeviren bir kavmin başına gelecekleri haber veren Kur'anî uyarıdır.

Saraya yaklaşan yol üzerinde, hüdhüd görevinden döner. Kur'an, hüdhüdün Süleyman'a (a.s.) şöyle bildirdiğini kaydeder: 'Onlara hükmeden bir kadın buldum; kendisine her şey verilmiş ve büyük bir tahtı var' (Neml 27/23). Hüdhüd, saray girişinin bir yanında tasvir edilir.

Belkıs ve Sebe'nin Kur'anî anlatısı, dünyevî nimetin cazibesine karşı kurucu uyarıdır: Allah'ın her şeyi bahşettiği, sonra halkı yüz çevirince harap olan bir krallık. Sünnî kısas geleneği (İbn Kesîr, Sa'lebî) bunu, küfrü'n-ni'me (nimete nankörlük) üzerine kurucu Kur'anî bir inceleme olarak değerlendirir.

Işık, Güney Arabistan yaylalarının yüksek ışığıdır. Tarihlendirme bir çapayla verilir: Belkıs'ın zamanı; Sünnî gelenekte Süleyman (a.s.) ile çağdaş, geleneksel olarak milâttan önce 10. yüzyıl.

Anlatı: Neml 27/20-44, Sebe 34/15-21. Sünnî kısas: İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ; Sa'lebî. Arkeolojik gerçeklik: Me'rib seddi, milâttan önce birinci binyılın başından milâttan sonra 6. yüzyıldaki son çöküşüne dek ayakta kalmış bir Güney Arabistan mühendislik eseriydi.

Daha fazla okuma ve çapraz referanslar

Kur'ân-ı Kerîm, Neml sûresi (27/20-44), Sebe sûresi (34/15-21): Sebe'ye ve Belkıs'a dair başlıca Kur'an pasajları.

İbn Kesîr, Kısasü'l-enbiyâ (14. yy.): Standart Sünnî peygamber kıssaları; Süleyman (a.s.) bölümü Belkıs anlatısını korur.

Taberî, Târîh ve Câmiu'l-Beyân: Standart Sünnî tarih ve tefsir.

Sa'lebî, Arâisü'l-mecâlis: Sünnî kısas derlemesi.

Me'rib Seddi (ayakta kalan arkeolojik kalıntılar): Me'rib'de hatırı sayılır Güney Arabistan mühendislik kalıntıları; özgün seddin temelleri ve sonraki yeniden inşaları görünürdür. Sünnî kısas geleneğinin Kur'anî seylü'l-arim'i Me'rib seddinin büyük gediğiyle özdeşleştirmesi akademik olarak desteklenir.

GeoSiyer'de buna benzer mekânları tahmin et

İslam tarihinden 360° bir sahneye dal ve nerede — ve ne zaman — gerçekleştiğini haritada işaretle.

GeoSiyer'i Oyna