Mina'da Kurban

Kur'an, İbrâhim (a.s.) ile oğlunun imtihanını Sâffât sûresinde (37/99-113) kaydeder. İbrâhim (a.s.) rüyasında oğlunu kurban ettiğini gördü; oğluna (ki Sünnî gelenek onu oybirliğiyle İsmâil (a.s.) olarak teşhis eder) söyleyince, oğul razı oldu (Sâffât 37/102, yâ ebeti'f'al mâ tü'meru se-tecidünî inşâallâhü mine's-sâbirîn). Baba ve oğul teslim oldu; İbrâhim (a.s.) kurbanı îfa etmek üzere oğlunu yatırdığında, ilâhî ses seslendi: kad saddakte'r-rü'yâ, 'Sen rüyayı gerçekten tasdik ettin' (Sâffât 37/105). Allah, İsmâil'i (a.s.) büyük bir kurbanla fidyeledi (Sâffât 37/107, ve-fedeynâhü bi-zibhin azîm); Sünnî tefsir geleneği bunu cennetten inen bir koç olarak kaydeder. Sünnî kısas geleneği (İbn Kesîr'in Kısasü'l-enbiyâ'sı, Sa'lebî'nin Arâisü'l-mecâlis'i, Taberî'nin Târîh'inin açılış ciltleri) olayı, doğudaki Arafat ovası ile batıdaki Mekke harem vadisi arasındaki Mina vadisine yerleştirir; aynı gelenek, Şeytan'ın kurban mahalline yolculuk sırasında İbrâhim'i (a.s.) üç kez caydırmaya çalıştığını ve İbrâhim'in (a.s.) onu üç defa taşlayarak kovduğunu korur, Haccın 10-12 Zilhicce'deki merkezî rüknü olan remyü'l-cimârın (üç sütunun taşlanması) kurucu olayı. 10 Zilhicce'deki yıllık Kurban kesimi (adhâ), hem Mina'daki hacılar hem de dünya çapındaki Müslümanlar için bu kurucu olayı yeniden canlandırır. Özgün kurbanın yeri Mina vadisidir; tarihlendirme bir çapayla verilir (İbrâhim ve İsmâil (a.s.) zamanı), Sünnî kısas geleneğinde kesin bir yıl yoktur. Bu sahne, ilâhî fidyenin hemen sonrasını tasvir eder: boynuzlarından çalılığa takılmış koç, bir kenara bırakılmış bıçak, orta uzaklıkta üç cemre sütunu ve sahnede hiçbir figür yok.