Siyer

Zû Karad Takibi

Otlaktaki sağmal develerin baskını ve takip, hicrî 6 / 627 MS

hicrî 6 / 627 MS

Zû Karad Takibi için hayalî 360° canlandırmaEğitici tarihî canlandırma

Nerede

Zû Karad ve el-Gābe otlağı, Medine'nin kuzeyinde

24.7200, 39.6200 · OpenStreetMap'te görüntüle

Arka plan

Zû Karad seferi, el-Gābe vak'ası diye de anılır ve geç Medine yıllarına, mutat tarihlendirmeye göre hicretin altıncı yılına (y. 627), Hudeybiye yolculuğundan kısa süre önce ya da o civara aittir. El-Vâkıdî (el-Megāzî) ve İbn Sa'd, Benî Gatafân'dan atlı bir grubun, Peygamber'in sağmal develerinin otlatıldığı Medine'nin kuzeyindeki el-Gābe otlağını bastığını, çobanı öldürdüğünü, karısını esir aldığını ve sürüyü sürüp götürdüğünü anlatır. Alarm verildi ve hızlı bir takip yola çıktı; ilk alarmı veren ve yaya koşarak baskıncıların ardından oklarıyla onları taciz eden hızlı koşucu sahâbî Seleme b. Ekva' (r.a.), Sahîh-i Müslim'de korunan uzun bir ilk elden anlatı bıraktı. Atlıların da katıldığı takip, baskıncıları, vak'aya adını veren Zû Karad denilen sulak yere kadar sıkıştırdı ve develerin çoğunu geri aldı; baskıncılar ise kaçtı. Hadise, dönemin daha küçük çarpışmalarından biridir; büyük bir savaştan çok, çalınan sürülerin savunma amaçlı geri alınmasıdır ve o yıllarda çevredeki kabilelerin vâha üzerindeki sürekli baskısını gösterir. Bu sahne, otlağı ve takibi tasvir eder: Medine'nin kuzeyindeki sarp ülkede el-Gābe'nin otlak ve sulak yeri, sürülen sürünün ezilmiş izi ve uzaktaki atlıların tozu, sürünün alındığı yerde devrik bir sağım kabı ve dağılmış kazıklar. Sîre katmanına uygun olarak atlılar uzak ve kimliksizdir, hiçbir fert tasvir edilmez; çatışmanın kendisi gösterilmez.

Ne görüyorsun

Medine vâhasının kuzeyindeki sarp ülkede, sulak yeriyle otlak arazi; sürülerin otlamaya çıkarıldığı el-Gābe otlağı, ötede yükselen kuru tepeler.

Atlı bir baskın bandı, sağmal develeri otlaktan sürüp götürmüş ve bir takip başlamıştır; sürülen sürünün ve kovalayan atlıların izi, Zû Karad denilen bir sulak yere doğru uzanır.

Develerin çiğnenmiş izi ve atlıların tozu açık arazide uzaklaşır; bu, çalınan sürüleri geri almaya yönelik bir kovalamadır, dizilmiş bir savaş değil; zemin ve uzaktaki hareketle anlatılır.

Bir çöl bandının Medine'nin sürülerine baskını ve çoğunu geri alan hızlı takip; geç Medine yıllarının daha küçük çarpışmalarından biri; hızlı koşucu sahâbî Seleme b. Ekva' (r.a.) burada temayüz etti. Sahne, otlağı ve takip izini gösterir, çatışmayı değil.

Sulak yerin yanında devrik bir sağım kabı ve dağılmış bağlama kazıkları, sürünün alındığı yeri gösterir; atlılar izde uzak noktalardır, kimliksiz tutulur.

Zû Karad (el-Gābe) seferi el-Vâkıdî ve İbn Sa'd tarafından kaydedilir; Seleme b. Ekva'nın (r.a.) uzun anlatısı Sahîh-i Müslim'dedir. Sîre katmanında hiçbir kimse tasvir edilmez.

Daha fazla okuma ve çapraz referanslar

el-Vâkıdî, Kitâbü'l-Megāzî (9. yy. başı): el-Gābe baskınının, Zû Karad'a takibin ve sürünün geri alınışının ayrıntılı Sünnî kaydı.

Sahîh-i Müslim (Seleme b. Ekva' anlatısı, r.a.): Alarmı veren sahâbînin baskın ve takibe dair uzun ilk elden anlatısı; başlıca hadis çerçevesi.

İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ (9. yy.): Zû Karad seferini geç Medine yıllarına yerleştiren fihrist.

Safiyyurrahman el-Mübârekpûrî, er-Rahîku'l-Mahtûm (20. yy.): Tarihlendirme ve vak'anın seyri için modern Sünnî sentez.

el-Gābe ve Zû Karad'ın topografyası (bölgesel): el-Gābe otlağı ile Zû Karad sulak yeri Medine'nin kuzeyinde bulunuyordu; kesin mevkiler tam olarak tespit edilemediğinden konum bölgeseldir.

GeoSiyer'de buna benzer mekânları tahmin et

İslam tarihinden 360° bir sahneye dal ve nerede — ve ne zaman — gerçekleştiğini haritada işaretle.

GeoSiyer'i Oyna