Bâbür
Badshahi Camii ve Fetava-yi Alemgiri
Evrengzib'in Lahor camisi ve Hanefi hukuk mecmuası, 1673
hicrî 1084 / 1673 MS
Eğitici tarihî canlandırmaNerede
Badshahi Camii, Lahor
31.5880, 74.3107 · OpenStreetMap'te görüntüle
Arka plan
1673'te (hicri 1084), Lahor'da, Alemgir, yani Dunyayi Tutan unvaniyla hukum suren Mogol hukumdari Evrengzib (rahimahu Allah) icin Badshahi Camii, yani Imparatorluk Camii tamamlandi. Sutkardesi ve valisi Fidai Han Koka eliyle insa edildi ve uzun sure dunyanin en buyuk camilerinden biri oldu; Ravi kiyisinda yuksek bir kursu uzerine, genis surlu bir avlu, kirmizi kumtasindan beyaz mermerle kapli bir namaz mekani, sisen uc mermer kubbe ve koselerde dort yuksek minareyle yukseltildi. Evrengzib, Sunni gelenekte, buyuk dedesi Ekber'in dini deneylerinin kasitli zittina, dindar, sade yasayan ve Seriat'a bagli bir hukumdar olarak hatirlanir. Saltanatinin eserleri arasinda, Hint Fetvalari anlamina gelen el-Fetava el-Hindiyye olarak da bilinen genis ve muteber bir Hanefi fikih mecmuasi, Fetava-yi Alemgiri'nin derlenmesi vardir. Yaklasik 1667 ile 1675 arasinda, Seyh Nizameddin Burhanpuri'nin (rahimahu Allah) yonetiminde onde gelen Guney Asyali Hanefi alimlerden olusan bir heyetce ve hukumdarin destegiyle derlenen eser, Hanefi mezhebinin yerlesik gorulerini tek bir basvuru eserinde toplayip duzenledi ve Hindistan'da, Osmanli topraklarinda ve otesinde modern zamanlara dek Hanefi uygulamasinin bir olcusu olarak kullanildi. Evrengzib'in uzun saltanati ve cizye'yi yeniden koymasi ile gayrimuslim tebaasina ve rakiplerine karsi tutumu dahil dini siyaseti, modern tarihciler arasinda hararetli bir tartisma konusudur ve tablo, hem dindar portresinden hem de onun husumetli aynasindan daha karmasiktir. Bu sahne, saltanatinin iki buyuk dini abidesini yan yana koyar: Lahor'da yeni tamamlanan cami ve onun unvanini tasiyan hukuk mecmuasi uzerinde calisan alimler heyeti.
Ne görüyorsun
Pencap'ta bir nehir sehrinin uzerinde, yukseltilmis bir kursu uzerinde, ana cephesi beyaz mermerle belirginlestirilmis, sicak kirmizi kumtasindan genis bir cami camisi durur. Olcek imparatorlukcadir; on binleri alabilen bir avlu.
Namaz mekaninin uzerinde lotus ve maden alemlerle taclanmis, sisen uc beyaz mermer kubbe oturur; avlunun koselerinde mermer koskler tasiyan dort yuksek kirmizi kumtasi minare durur. Bu, Osmanli kursun kubbesi ya da Iran cini kubbesi degil, Mogol ulu cami tipidir.
Namaz mekani, dilimli, coklu yapraklı kemer siralariyla cevrili buyuk bir merkezi kemerli tac kapidan acilir ve parapetler boyunca kucuk kubbeli koskler dizilir. Dilimli kemer ve kumtasi uzerine mermer kakma, yuksek Mogol uslubunun imzasidir.
On planda, sarikli alimler siralari ciltli ciltler ve dagiнik folyolarla alcak masalarda oturur, yazar ve gorusur. Bu, namaz kilan cemaat degil, calisan bir alimler heyetidir.
Yiginlanmis hukuki folyolar, fikih ozetlerinin ciltleri, kamis kalemler ve hokkalar masalari kaplar; derlenip cogaltilan buyuk bir hukuk mecmuasinin gerecleri.
Yeni tamamlanmis bir imparatorluk camisinin, bir din hukuku mecmuasi derleyen bir heyetle eslestirilmesi, hukumdari Seriat'in ve Hanefi fikhinin bir hamisi olarak sunar; buyuk dedesinin dini deneylerine kasitli bir zit.
Daha fazla okuma ve çapraz referanslar
Saki Mustaid Han, Mesir-i Alemgiri (18. yy. basi): Evrengzib saltanatinin resmi kroniği. Caminin ve hukuk mecmuasinin imparatorluk himayesi ve saltanatin dini havasi icin kullanildi. Saray kaynagi oldugundan olagan ihtiyatla ele alindi. Olaylar icin guveni yuksek.
el-Fetava el-Hindiyye (el-Alemgiriyye) (yaklasik 1667-1675'te derlenmis, gunumuze ulasan): Tasvir edilen projenin kendisi olan hukuk mecmuasi; Hanefi muhtevasinin, duzeninin ve ilmi yazarliginin birincil tanigi. Guveni yuksek.
Hafi Han, Muntahabu'l-Lubab (18. yy. basi): Saltanatin bagimsiz Mogol tarihi; kronoloji ve Evrengzib'in siyasetlerine dair daha elestirel okumalar icin capraz kontrol.
Catherine B. Asher, Architecture of Mughal India (Cambridge, 1992): Badshahi Camii'nin tasarımı, ölçeği, malzemeleri ve tarihlendirmesi ile geç Mogol mimarisindeki yeri için kullanıldı.
Alan M. Guenther, Hanafi Fiqh in Mughal India: The Fatawa-i Alamgiri (India's Islamic Traditions içinde, ed. Eaton, 2003): Mecmuanın, âlimler heyetinin, kaynaklarının ve sonraki otoritesinin modern akademik incelemesi. Güveni yüksek.
Badshahi Camii'nin ayakta duran dokusu (mevcut): Mevcut cami canlandırmayı kısıtlar: mermer kakmalı kırmızı kumtaşı, üç mermer kubbe, dört minare, büyük avlu ve tac kapı. İnceleyenler, 1673 hâlini korumalı; sonraki Sih dönemi değişikliklerini ya da modern eklemeleri katmamalıdır.
GeoSiyer'de buna benzer mekânları tahmin et
İslam tarihinden 360° bir sahneye dal ve nerede — ve ne zaman — gerçekleştiğini haritada işaretle.
GeoSiyer'i Oyna