Kurtuba Ulu Camii'nin Başlaması

Hicrî 170'te (785 MS) Endülüs Emevî emirliğinin kurucusu I. Abdurrahman ed-Dâhil, Kurtuba Ulu Camii'ni, haleflerince çokça genişletilen ve bugün İslam mimarisinin başyapıtlarından biri olarak ayakta duran yapıyı, başlattı. Onu, şehrin baş kilisesi olan ve bir bölümünü Müslümanların fetihten beri namaz için kullandığı Aziz Vincent kilisesinin yerinde yükseltti; emir, kalan payı Hıristiyan cemaatten satın aldı ve zemini boşalttı. İnşa ettiği câmi, sütun dizileri üzerinde taşınan büyük örtülü bir namaz mekânı olan çok sütunlu (hipostil) bir salondu; ama tasarımı, belirli bir sorunu meşhur bir yenilikle çözdü. Yeniden kullanılan alçak sütunları büyük bir salonun gerektirdiği yüksekliğe çıkarmak için yapıcılar kemerleri iki kat, biri diğerinin üstünde kurdu: başlıklardan yükselen bir atnalı kemer ve onun üstünde, ayaklar üzerinde ikinci, yarım daire bir kemer; öyle ki salon, her yöne çekilen çizgili kemerlerden bir orman gibi görünür. O kemerlerin kemer taşları (voussoir) kırmızı tuğla ile soluk taşı dönüşümlü sıralar, iç mekâna o tipik çizgili ritmini verir. Sütunların kendisi devşirmedir (spolia), eski yapılardan (yıkılan kilise dâhil) ve Roma şehrinin harabelerinden toplanmış, çeşitli mermer ve taştan Roma ve Vizigot gövdeleri ile başlıkları; yan yana dikilmiş, başlıkları açıkça birbiri için yapılmamış. Plan ve iddiasında câmi, kaybedilen yurdun Emevî mimarisini, hanedanın üç kuşak önce inşa ettiği Şam Ulu Camii'ni, bilinçle anar; Ümeyye hânesinin batıda sürdüğünün ve doğunun Abbâsîleri tarafından gölgede bırakılmayacağının bir beyanı. I. Abdurrahman'ın salonu yalnızca ilk aşamaydı; II. Abdurrahman, II. Hakem (görkemli mihrabını yapan) ve Mansûr (Almanzor) sonraki iki yüzyılda onu ayrı ayrı genişletecekti. Yapı ayaktadır ve onunla birlikte bu kuruluş işinin en erken kemer ve sütunları da. İnşa, İbn İzârî ve Makkarî'de kaydedilir ve ayakta duran dokunun kendisiyle doğrulanır. Bu sahne, yükselen namaz salonunu tasvir eder: uyumsuz antik sütunları üzerinde yükselen çift katlı kırmızı-beyaz atnalı kemerler, batının Emevîleri, hanedanlarının ölmediği iddiasını taşta inşa ederken.