Hükümdarlara Mektuplar

Hicretten sonraki altıncı yılda (628) Hudeybiye Antlaşması Kureyş ile savaştan bir nefes aldırınca, Hz. Peygamber (s.a.v.) dışa döndü ve çevredeki imparatorluk ve krallıkların hükümdarlarına onları İslâm'a davet eden mektuplar gönderdi. Sünnî gelenek, yabancı dîvânların mühürsüz bir belgeye işlem yapmayacağı için, üç satır hâlinde 'Muhammed Resûlullah' yazılı gümüş bir mühür yüzüğü kazıtılıp mektupların onunla mühürlendiğini kaydeder (Sahîh-i Buhârî, mühre ve Herakleios'a mektuba dair rivayetler). Elçiler mektupları Doğu Roma imparatoru Herakleios'a (o sıra hâlâ bir Kureyş lideri olan Ebû Süfyân ile görüşmesi Sahîh-i Buhârî 7'de uzun uzadıya korunur); Sâsânî Pers hükümdarı Kisrâ II. Hüsrev'e (meşhur rivayete göre mektubu yırtmıştır); Habeşistan Necâşîsi'ne; Mısır'ın Bizans valisi Mukavkıs'a (karşılığında hediyeler gönderdi); ve Gassân, Yemâme, Umman gibi çeşitli Arap krallarına götürdü. Cevaplar nezâketten istihzâya kadar değişti; ama bu hadise, toplumun mesajının resmen Arabistan kabilelerinin ötesindeki daha geniş dünyaya hitap ettiği ânı işaretler. Bu sahne, o açılımın diplomatik atölyesini, sade Mescid-i Nebevî'nin avlusunda parşömenleri başında kâtipler, mektupların yanında gümüş mühür, yola çıkan elçiler, Peygamber'i (s.a.v.) veya bir sahâbîyi tasvir etmeden, Sîre katmanında gösterir. Mimari kasıtlı olarak ilk, sade mescittir: hurma kütüğü sütunlar ve hurma dalı çatı, bugün orada duran büyük mescitten nesiller önce, minaresiz ve kubbesiz.