Mâbette Zekeriyyâ (a.s.)

Kur'an, peygamber Zekeriyyâ'yı (a.s.), genç Meryem bint İmrân'ın (a.s.) himayesine verildiği, Benî İsrâil'in yaşlı mâbed görevlisi, iki temel pasajda anar: Âl-i İmrân sûresi (3/35-44, Meryem'in mâbetteki ilk yıllarının anlatısının açıldığı yer) ve Meryem sûresi (19/1-15, onun duasının ve oğlu Yahyâ'nın (a.s.) doğuşunun kurucu anlatısı). Âl-i İmrân 3/35-37'nin anlatısı, Meryem'in (a.s.) annesi Hanne'nin (Anne), karnındaki çocuğu mâbedin hizmetine adadığını kaydeder. Bir kız doğurduğunda (Âl-i İmrân 3/36, 'Bunu sana adamak benim elimde değil; Allah onun ne doğuracağını en iyi bilir'), yine de Meryem'i (a.s.) mâbede teslim etti; orada Zekeriyyâ (a.s.) onu himayesine aldı. Kur'an, Meryem'in mertebesinin kurucu işaretini Âl-i İmrân 3/37'de kaydeder: Zekeriyyâ (a.s.) odasına (mihrâba) her girdiğinde, yanında rızık bulurdu, hiçbir beşer eliyle getirilmemiş, mevsimsiz meyveler. Sorduğunda, 'Bu sana nereden geliyor?' diye, o, 'Bu Allah katındandır; Allah dilediğine hesapsız rızık verir' diye cevap verdi. Bu mucize, yaşlı ve çocuksuz olan Zekeriyyâ'yı (a.s.) kendisi için bir çocuk istemeye sevk etti (Âl-i İmrân 3/38, Meryem 19/3-6); duası, Îsâ'nın (a.s.) kuzeni Yahyâ'nın (a.s.) bahşedilmesiyle karşılık buldu, yaşlı bir adam ile kısır bir eşten, doğrudan ilâhî fiille (Meryem 19/7-15). Sünnî kısasü'l-enbiyâ geleneği (İbn Kesîr'in Kısasü'l-enbiyâ'sı, Sa'lebî'nin Arâisü'l-mecâlis'i) anlatıyı korur ve olayları geç İkinci Mâbed döneminde Kudüs'teki İkinci Mâbed harîmine yerleştirir. Tarihlendirme bir çapayla verilir (Zekeriyyâ (a.s.) zamanı); geleneksel olarak milâttan önce 1. yüzyıl ortası ilâ milâttan sonra 1. yüzyıl başına, Îsâ'nın (a.s.) ilk hayatıyla çağdaş olarak konur. Bu sahne, Zekeriyyâ'nın (a.s.) rızkı bulacağı an Meryem'in (a.s.) odasını tasvir eder: boş mihrap, alçak taş platformdaki mevsimsiz meyve kâsesi, yüksek pencereden gelen gümüşî ışık. Meryem (a.s.) ve Zekeriyyâ (a.s.) tasvir edilmez; kurucu işaret tamamen boş oda ve rızık aracılığıyla anlatılır.